Komu przysługuje świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające to nowe rozwiązanie dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, które ma ułatwić pokrycie kosztów codziennego funkcjonowania. Jego przyznanie zależy od punktowej oceny potrzeby wsparcia, a wysokość świadczenia odzwierciedla poziom samodzielności osoby wnioskującej. W tym artykule wyjaśniamy, komu przysługuje świadczenie wspierające, jakie warunki trzeba spełnić oraz jak krok po kroku przebiega procedura w WZON i ZUS.

Co to jest świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające to forma wsparcia finansowego, która funkcjonuje w Polsce od 2024 roku. Jej głównym celem jest realna pomoc dorosłym osobom z niepełnosprawnościami, które ponoszą koszty związane z codziennym funkcjonowaniem i zaspokajaniem szczególnych potrzeb życiowych. Co istotne, świadczenie wspierające trafi bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością – a nie, jak w przypadku innych świadczeń, do opiekuna tej osoby.

Świadczenie nie jest uzależnione od dochodu i może być pobierane niezależnie od innych form wsparcia, takich jak renta socjalna. Ma ono charakter osobisty, jest wolne od podatku i nie podlega egzekucji. Dzięki temu stanowi jedno z najbardziej korzystnych i elastycznych świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami w Polsce.

Kiedy składać wniosek o świadczenie wspierające?

Pierwszym etapem uzyskania prawa do świadczenia jest ustalenie poziomu potrzeby wsparcia przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON). Dopiero po otrzymaniu ostatecznej decyzji można złożyć wniosek o świadczenie wspierające w ZUS.

Szczególne terminy dotyczą osób, które właśnie ukończyły 18 lat. Jeśli w ciągu trzech miesięcy od uzyskania pełnoletności złożą wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, prawo do świadczenia może zostać przyznane wstecz – już od miesiąca 18. urodzin.

Ten sam trzymiesięczny termin obowiązuje również przy składaniu późniejszego wniosku w ZUS. Jeżeli zostanie on złożony maksymalnie trzy miesiące po wydaniu decyzji o poziomie potrzeby wsparcia, świadczenie zostanie przyznane i wyrównane od miesiąca złożenia pierwszego wniosku do WZON.

Jak złożyć wniosek o świadczenie wspierające?

Wnioskodawca składa wniosek do wojewódzkiego zespołu wraz z kwestionariuszem samooceny. Aby uzyskać prawo do świadczenia poziom potrzeby wsparcia musi być określony w przedziale między 70 a 100 punktów. Oceny dokonuje interdyscyplinarny zespół, w którego skład mogą wchodzić m.in. lekarze, fizjoterapeuci, pedagodzy, psycholodzy czy pracownicy socjalni.

Jeśli wnioskujący nie może samodzielnie wypełnić dokumentów, może to zrobić członek rodziny lub opiekun na podstawie pełnomocnictwa. Dla osób ubezwłasnowolnionych wniosek podpisuje opiekun prawny lub kurator. To dopiero pierwszy etap postępowania.

Po otrzymaniu ostatecznej decyzji kolejnym krokiem jest złożenie wniosku o świadczenie wspierające do ZUS. Co ważne, ZUS przyjmuje tylko wnioski przesyłane tylko w formie elektronicznej i oferuje trzy podstawowe drogi jego złożenia. Można to zrobić za pomocą systemu PUE ZUS, portalu Emp@tia lub bankowości elektronicznej.

Ile wynosi świadczenie wspierające?

Wysokość świadczenia zależy bezpośrednio od liczby punktów uzyskanych podczas oceny potrzeby wsparcia. Im wyższa punktacja, tym wyższa kwota. Świadczenie może wynosić od 40% do nawet 220% renty socjalnej – a ta podlega corocznej waloryzacji, co oznacza, że świadczenie będzie rosło wraz z nią.

Biorąc pod uwagę kwotę renty socjalnej z 2025 r. wysokość świadczenia wspierającego przy uzyskaniu najwyższych poziomów punktacji może przekroczyć kwotę 4000 zł miesięcznie.

Kto będzie wypłacał świadczenie wspierające?

Za wypłatę świadczenia odpowiedzialny jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie wspierające wypłacane jest w systemie miesięcznym i przysługuje osobie z niepełnosprawnością, a w przypadku jej śmierci – jedynie za miesiąc, w którym nastąpił zgon, osobie wspólnie zamieszkującej, pod warunkiem że zgłosi roszczenie o wypłatę w ciągu 12 miesięcy.

Świadczenie wspierające – dla kogo?

Aby otrzymać świadczenie wspierające, należy spełnić trzy kluczowe warunki:

• Wiek – minimum 18 lat. Świadczenie wspierające przysługuje wyłącznie osobom pełnoletnim.
• Status prawny i miejsce zamieszkania. Uprawnieni są: obywatele RP, obywatele UE i EOG, cudzoziemcy legalnie przebywający w Polsce z dostępem do rynku pracy. Warunkiem jest stałe zamieszkiwanie w Polsce przez cały okres pobierania świadczenia.
• Poziom potrzeby wsparcia – co najmniej 70 punktów. Od tego warunku zależy prawo do świadczenia oraz jego wysokość. Wdrożenie następuje etapami:
  • od 2024 r. – osoby z 87–100 punktów,
  • od 2025 r. – osoby z 78–86 punktów,
  • od 2026 r. – osoby z 70–77 punktów.

Oznacza to, że krąg uprawnionych będzie się stopniowo poszerzał, obejmując finalnie wszystkie osoby, u których orzeczono potrzebę wsparcia na poziomie co najmniej 70 punktów.

Komu przysługuje świadczenie wspierające dla niepełnosprawnych?

Świadczenie wspierające jest przeznaczone dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, które uzyskały co najmniej 70 punktów w ocenie potrzeby wsparcia. Mogą je otrzymać niezależnie od dochodów, a jego wysokość jest dopasowana do rzeczywistych potrzeb wynikających z codziennych ograniczeń.