Świadczenie wspierające to forma wsparcia finansowego dla dorosłych osób z niepełnosprawnością. Jego wysokość zależy od poziomu potrzeby wsparcia ustalonego przez WZON, a wniosek składa się etapami – najpierw do WZON, następnie do ZUS. Wprowadzenie świadczenia wspierającego wzbudza wiele pytań wśród osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów. Sprawdź,  jak złożyć wniosek o świadczenie wspierające, jakie są kryteria jego przyznawania oraz jakie kwoty wchodzą w grę. 

Czym jest świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające to forma wsparcia finansowego dla dorosłych osób z niepełnosprawnością, której celem jest ułatwienie codziennego funkcjonowania i zwiększenie samodzielności. Przy jego przyznawaniu kluczowe znaczenie ma to, jak osoba funkcjonuje na co dzień i jakiego realnego wsparcia potrzebuje, a nie wyłącznie stopień niepełnosprawności wskazany w dokumentach. Wysokość świadczenia jest uzależniona od poziomu potrzeby wsparcia ustalonego przez WZON i może się różnić w zależności od indywidualnej sytuacji.

Od czego zależy wysokość świadczenia wspierającego?

Wysokość świadczenia wspierającego nie jest stała dla wszystkich. Jest ona ściśle powiązana z ustalonym przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) poziomem potrzeby wsparcia – wyrażonym w punktach. Świadczenie wypłacane jest w wysokości od 40% do 220% renty socjalnej. Oznacza to, że im wyższy poziom potrzeby wsparcia, tym wyższa kwota wsparcia finansowego.

Poziom potrzeby wsparcia (punkty)

Wysokość Świadczenia (procent renty socjalnej)

95–100

220%

90–94

180%

85–89

120%

80–84

80%

75–79

60%

70–74

40%

Warto podkreślić, że wysokość renty socjalnej jest waloryzowana, co oznacza, że kwota świadczenia wspierającego również będzie się zmieniać.

Starszy mężczyzna siedzący na wózku inwalidzkim w domowym wnętrzu, symbolizujący osobę mogącą ubiegać się o świadczenie wspierające.

Komu przysługuje świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające mogą otrzymać osoby, które spełnią dwa podstawowe warunki:

  • Posiadają status osoby z niepełnosprawnością potwierdzony odpowiednim orzeczeniem (np. o stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem ZUS).
  • Otrzymały decyzję WZON ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie co najmniej 70 punktów.

Aby ubiegać się o świadczenie wspierające, najpierw należy uzyskać decyzję WZON o stopniu potrzeby wsparcia. Dopiero po jej otrzymaniu można złożyć wniosek o świadczenie wspierające do ZUS. Oznacza to, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest automatycznie wystarczające.

Co świadczenie wspierające zmienia w przypadku opiekuna osoby z niepełnosprawnością?

Wprowadzenie świadczenia wspierającego wiąże się ze zmianami dla opiekunów osoby niepełnosprawnej. W momencie, gdy osoba z niepełnosprawnością zacznie pobierać świadczenie wspierające, jej opiekun traci prawo do swojego świadczenia (np. świadczenia pielęgnacyjnego), jeśli jest ono przyznawane na podstawie opieki. To ważna informacja, którą należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o złożeniu wniosku.

Banknoty i monety w złotych, kalkulator i długopis, symbolizujące wypłatę świadczenia oraz kwestie finansowe związane ze świadczeniem z ZUS.

Od kiedy wypłacane jest świadczenie wspierające?

Procedura składania wniosku do ZUS o świadczenie wspierające została uruchomiona i jest realizowana etapami. Cały proces rozpoczyna się od złożenia wniosku do WZON o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.

Pozytywna decyzja WZON jest następnie przesyłana do ZUS, ale to na osobie zainteresowanej ciąży obowiązek złożenia właściwego wniosku o świadczenie wspierające do ZUS. Wniosek ten (druk świadczenie wspierające druki) składa się wyłącznie w formie elektronicznej, m.in. przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS.

Warto pamiętać, że moment złożenia wniosku do ZUS jest istotny, a terminy są wprowadzane stopniowo w zależności od poziomu potrzeby wsparcia:

  • od 1 stycznia 2024 r. – osoby z 87-100 punktami,
  • od 1 stycznia 2025 r. – osoby z 78-86 punktami,
  • od 1 stycznia 2026 r. – osoby z 70-77 punktami.

O czym warto pamiętać przed złożeniem wniosku?

Prawo do świadczenia wspierającego jest ustalane od miesiąca, w którym wpłynął kompletny wniosek do ZUS, pod warunkiem, że osoba spełnia warunki do jego otrzymania.

Jeśli wniosek wpłynie w ciągu trzech miesięcy od dnia wydania przez WZON decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, ZUS ustali prawo do świadczenia od miesiąca złożenia wniosku do WZON, a nie od dnia złożenia wniosku do ZUS. Jest to korzystne rozwiązanie, które zapobiega utracie pieniędzy z powodu długiego procesu wydawania decyzji.

Świadczenie wspierające ma być realnym wsparciem dla osób z niepełnosprawnościami. Najważniejszym i zarazem pierwszym krokiem jest złożenie wniosku do WZON w celu ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. Po otrzymaniu pozytywnej decyzji, można przejść do złożenia elektronicznego wniosku do ZUS.

Pamiętaj, że cała procedura wymaga spokojnego podejścia i dokładnego przygotowania niezbędnych dokumentów, aby przebiegła sprawnie.

Czy świadczenie wspierające zastępuje rentę socjalną?

Nie, te świadczenia można łączyć. Prawo do świadczenia wspierającego nie ma wpływu na prawo do renty socjalnej.

Ile czasu ma WZON ma na wydanie decyzji o stopniu potrzeby wsparcia?

Zespół ma co do zasady 90 dni na wydanie decyzji od momentu złożenia wniosku, choć w praktyce czas ten może się wydłużyć.

Czy mogę złożyć wniosek o świadczenie wspierające w formie papierowej?

Nie. Wniosek o świadczenie wspierające do ZUS składa się wyłącznie drogą elektroniczną (np. przez PUE ZUS lub system bankowości elektronicznej).