Nawet kilka tysięcy złotych miesięcznie – tyle może wynieść świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnością. To nowe wsparcie finansowe, które jest dostępne od 2024 roku i stopniowo obejmuje coraz szerszą grupę uprawnionych. Od 1 stycznia 2026 roku otrzymać je może każda osoba pełnoletnia z decyzją WZON ustalającą poziom potrzeby wsparcia na minimum 70 punktów. Sprawdź, jak krok po kroku przejść całą procedurę i nie stracić prawa do wyrównania.
Co to jest świadczenie wspierające?
Świadczenie wspierające to miesięczne wsparcie finansowe przeznaczone dla osób z niepełnosprawnością, które potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Jego celem jest pokrycie kosztów niezbędnego wsparcia w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych.
Wysokość świadczenia nie zależy od dochodów osoby z niepełnosprawnością ani jej rodziny, lecz wyłącznie od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia wyrażonego w punktach. Pobierać je można równocześnie z emeryturą, rentą lub innymi świadczeniami z ZUS. Nie podlega zajęciu komorniczemu i jest zwolnione z podatku dochodowego. Dzięki temu świadczenie wspierające stanowi realne wsparcie dla osób z niepełnosprawnością i ich rodzin.
Kto może otrzymać świadczenie wspierające?
Aby uzyskać prawo do świadczenia wspierającego, należy spełnić jednocześnie kilka podstawowych warunków. Po pierwsze, wnioskodawca musi mieć ukończone 18 lat. Po drugie, niezbędna jest decyzja Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON), która ustala poziom potrzeby wsparcia. Aby móc ubiegać się o świadczenie wspierające należy uzyskać minimum 70 punktów.
Kolejny warunek dotyczy miejsca zamieszkania. Uprawniony musi mieszkać na terytorium Polski, państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Świadczenie nie przysługuje jednak osobom przebywającym w instytucjach zapewniających całodobową opiekę, takich jak domy pomocy społecznej, zakłady opiekuńczo-lecznicze czy szpitale psychiatryczne.
Warto podkreślić, że świadczenie wspierające jest niezależne od dochodów. Nie ma znaczenia, ile zarabia osoba z niepełnosprawnością lub jej rodzina. Liczy się wyłącznie poziom potrzeby wsparcia potwierdzony decyzją WZON.
Ile wynosi świadczenie wspierające?
Wysokość świadczenia oblicza się jako procent renty socjalnej i uzależnione jest bezpośrednio od liczby punktów przyznanych przez komisję WZON. System jest progresywny – im więcej punktów, tym wyższe wsparcie finansowe. Kwoty zmieniają się wraz z coroczną waloryzacją renty socjalnej, która odbywa się w marcu każdego roku. Świadczenie podlega automatycznemu podwyższeniu razem z rentą socjalną.
Jak uzyskać świadczenie wspierające – krok po kroku
Procedura składa się z dwóch głównych etapów. Pierwszy to uzyskanie decyzji WZON, drugi to złożenie wniosku do ZUS. Cały proces wymaga staranności, ale nie jest skomplikowany.
Etap pierwszy – decyzja WZON o poziomie potrzeby wsparcia
Na początku należy wypełnić formularz PPW, czyli wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Do wniosku dołącza się kwestionariusz samooceny PPW-K, w którym szczegółowo opisuje się trudności w wykonywaniu 32 czynności życia codziennego. Należy również załączyć kopię ważnego orzeczenia o niepełnosprawności.
Po złożeniu dokumentów następuje oczekiwanie na wezwanie na posiedzenie komisji. Podczas posiedzenia komisja składająca się ze specjalistów przeprowadza wywiad i ocenę funkcjonowania. Nie jest to tradycyjne badanie lekarskie. Zespół ocenia, jak osoba radzi sobie w codziennym życiu i jakiego wsparcia potrzebuje. Po posiedzeniu wydawana jest decyzja ustalająca liczbę punktów w skali od 0 do 100.
Etap drugi – wniosek o świadczenie wspierające ZUS
Po otrzymaniu pozytywnej decyzji WZON z minimum 70 punktami można składać wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. To kluczowy moment, ponieważ od terminu złożenia tego wniosku zależy, czy otrzyma się wyrównanie za wcześniejszy okres. Wniosek o świadczenie wspierające składa się wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem jednej z trzech metod:
- Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS),
- portalu Emp@tia,
- bankowości elektronicznej.
We wniosku należy podać numer decyzji WZON, dane osobowe, adres zamieszkania, dane kontaktowe oraz numer rachunku bankowego do wypłaty świadczenia. Nie trzeba dołączać kopii decyzji WZON, ponieważ ZUS weryfikuje ją elektronicznie.
ZUS rozpatruje kompletny wniosek w ciągu 30 dni. Po pozytywnym rozpatrzeniu otrzymuje się informację o przyznaniu świadczenia na profilu elektronicznym. Świadczenie jest wypłacane comiesięcznie bezgotówkowo na wskazany rachunek bankowy.
Jak nie stracić prawa do wyrównania?
Termin trzech miesięcy od wydania decyzji WZON jest kluczowy dla otrzymania wyrównania. Jeżeli wniosek do ZUS zostanie złożony w ciągu trzech miesięcy od dnia wydania decyzji WZON, świadczenie wspierające przysługuje od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia do WZON. Oznacza to wyrównanie za cały okres oczekiwania na decyzję komisji.
Jeśli wniosek zostanie złożony po upływie trzech miesięcy, świadczenie będzie przysługiwać dopiero od miesiąca złożenia wniosku do ZUS, bez wyrównania za wcześniejszy okres. Termin ten jest ostateczny i nie podlega przywróceniu, nawet w przypadku chorób czy innych niezależnych od wnioskodawcy okoliczności.
Warto pamiętać, że wniosek można złożyć nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja WZON stała się ostateczna. Decyzja jest ostateczna po upływie 14 dni od doręczenia, jeśli nie złożono odwołania. Dlatego najlepiej złożyć wniosek do ZUS niezwłocznie po otrzymaniu decyzji, z odpowiednim zapasem czasowym przed końcem trzeciego miesiąca.