Planujesz złożyć wniosek o świadczenie wspierające, ale nie wiesz, czy spełniasz warunki? Poznaj sytuacje, w których świadczenie wspierające nie przysługuje. Dowiesz się, kto nie może otrzymać tego wsparcia finansowego z ZUS i dlaczego niektóre osoby z niepełnosprawnością muszą wybrać między różnymi formami pomocy. Znajdziesz tutaj praktyczne informacje, które pomogą Ci podjąć właściwą decyzję.
Co to jest świadczenie wspierające?
Świadczenie wspierające to rodzaj wsparcia finansowego dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, który funkcjonuje od 2024 roku. Pieniądze trafiają bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością, nie do jej opiekuna. Wysokość świadczenia zależy od liczby punktów przyznanych przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności na bazie kwestionariusza samooceny i przeprowadzonej przez specjalną komisję oceny funkcjonalnej.
Ile wynosi świadczenie wspierające?
Kwota wynosi od 40% do 220% renty socjalnej miesięcznie. W praktyce oznacza to kwoty od około 751 złotych przy 70-74 punktach do nawet 4134 złotych przy najwyższej punktacji (95-100 punktów). Świadczenie wspierające nie zależy od wysokości dochodów rodziny ani samej osoby z niepełnosprawnością.
Kogo ustawa wyklucza z prawa do świadczenia?
Należy pamiętać, że sam fakt niepełnosprawności nie uprawnia automatycznie do ubiegania się o przyznanie świadczenia wspierającego. Istnieje szereg czynników, które odbierają, czasowo lub na stałe, prawo do niego.
- Przebywanie w instytucjach zapewniających całodobową opiekę, takich jak domy pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy czy zakłady opiekuńczo-lecznicze. Lista wykluczeń obejmuje także zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze oraz placówki dla osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych lub w podeszłym wieku, a także w zakładzie karnym, czy areszcie śledczym.
- Opiekun pobiera inne świadczenie opiekuńcze, np. świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna. Rodzina musi dokonać wyboru między tymi formami wsparcia. Warto porównać kwoty przed podjęciem decyzji.
- Osoby poniżej 18 roku życia – świadczenie wspierające przysługuje wyłącznie osobom pełnoletnim. Dla nieletnich dostępne są inne formy pomocy, w tym świadczenia opiekuńcze dla ich rodziców czy opiekunów prawnych. Po osiągnięciu pełnoletności osoba z niepełnosprawnością może samodzielnie złożyć wniosek o świadczenie wspierające do ZUS.
- Osoby uprawnione do świadczenia za granicą – dotyczy to zarówno sytuacji, gdy sama osoba z niepełnosprawnością ma prawo do zagranicznego świadczenia, jak i gdy inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z jej opieką.
- Cudzoziemcy bez legalnego pobytu lub dostępu do rynku pracy – świadczenie wspierające przysługuje nie tylko obywatelom polskim, ale także obywatelom Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej. Cudzoziemcy spoza tych państw muszą spełniać dodatkowe wymagania dotyczące legalności pobytu. Wymagane jest posiadanie zezwolenia na pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego UE lub odpowiedniego zezwolenia na pobyt czasowy dającego dostęp do rynku pracy.
- Osoby które otrzymały niewystarczającą liczbę punktów – kluczowym warunkiem jest posiadanie decyzji WZON z ustalonym poziomem potrzeby wsparcia na minimum 70 punktów w skali od 0 do 100. Bez tej decyzji lub przy niższej liczbie punktów ZUS nie przyzna świadczenia wspierającego.
Jak złożyć wniosek o świadczenie wspierające?
Wniosek o świadczenie wspierające składa się wyłącznie elektronicznie do ZUS za pomocą portalu PUE ZUS, Emp@tia lub bankowości elektronicznej. ZUS rozpatruje sprawy w ciągu 30 dni. Jeśli decyzja będzie pozytywna, otrzymasz informację na swoim profilu w systemie ZUS lub na adres e-mail.
Komu świadczenie wspierające nie przysługuje – podsumowanie
Świadczenie wspierające to forma pomocy finansowej dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, która – w przeciwieństwie do wielu innych świadczeń – jest całkowicie niezależna od kryterium dochodowego. Kluczowym warunkiem jego otrzymania jest uzyskanie minimum 70 punktów w ocenie poziomu potrzeby wsparcia dokonanej przez WZON, co przekłada się na wypłaty w wysokości od 40% do 220% renty socjalnej.
Należy jednak pamiętać o sztywnych wykluczeniach: wsparcie nie przysługuje osobom niepełnoletnim, cudzoziemcom bez uregulowanego statusu pobytowego oraz osobom przebywającym w placówkach opieki całodobowej lub zakładach karnych oraz tym, których opiekun pobiera już świadczenie opiekuńcze.
Czy mogę pobierać jednocześnie świadczenie wspierające i rentę socjalną?
Tak, możesz pobierać oba świadczenia jednocześnie. Są to odrębne formy wsparcia, które się nie wykluczają. Świadczenie wspierające jest niezależne od innych otrzymywanych świadczeń, w tym renty socjalnej, emerytury czy renty z tytułu niezdolności do pracy.
Co się stanie, jeśli opiekun pobiera świadczenie pielęgnacyjne, a ja złożę wniosek o świadczenie wspierające?
Po przyznaniu Ci świadczenia wspierającego wypłata świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekuna zostanie wstrzymana. Te dwie formy wsparcia wzajemnie się wykluczają. Przed złożeniem wniosku warto dokładnie przeliczyć, która opcja jest finansowo korzystniejsza.
Czy świadczenie wspierające zależy od mojego dochodu lub dochodu rodziny?
Nie, świadczenie wspierające przysługuje niezależnie od wysokości dochodów. To jedna z największych zalet tego wsparcia. Nie musisz przedstawiać żadnych zaświadczeń o dochodach ani oświadczeń majątkowych. Jedynym kryterium jest spełnienie warunków formalnych i uzyskanie wymaganej liczby punktów.