Świadczenie wspierające a renta z tytułu niezdolności do pracy – czy można je łączyć?

Pobierasz rentę z ZUS z powodu niezdolności do pracy i zastanawiasz się, czy masz jeszcze szansę na świadczenie wspierające? To pytanie zadaje sobie wiele osób z niepełnosprawnościami. Odpowiedź jest następująca: tak, oba świadczenia można pobierać jednocześnie. Sprawdź, co to jest świadczenie wspierające, komu przysługuje i jak je uzyskać krok po kroku.

Co to jest świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające to stosunkowo nowa forma wsparcia finansowego dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Zostało wprowadzone ustawą z 7 lipca 2023 r. i ruszyło od 1 stycznia 2024 r. Wypłaca je ZUS – bezpośrednio osobie z niepełnosprawnością, nie jej opiekunowi. 

Co ważne, świadczenie wspierające ZUS nie zależy od dochodów. Nie ma znaczenia, ile zarabia osoba z niepełnosprawnością ani jej rodzina. Świadczenie jest wolne od podatku dochodowego i nie podlega zajęciu komorniczemu – trafia w całości do osoby, której zostało przyznane. 

Aby je otrzymać, należy spełnić kilka warunków: mieć ukończone 18 lat, mieszkać w Polsce lub w innym kraju UE albo EOG, nie przebywać w placówce całodobowej opieki oraz – co najważniejsze – uzyskać co najmniej 70 punktów w decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, czyli WZON.

Świadczenie wspierające a renta z tytułu niezdolności do pracy

Wiele osób błędnie zakłada, że pobieranie renty z ZUS wyklucza je z prawa do świadczenia wspierającego. Tymczasem są to dwa zupełnie odrębne świadczenia – każde z własną podstawą prawną i własnym celem. 

Renta z tytułu niezdolności do pracy rekompensuje utratę zarobków. Świadczenie wspierające finansuje pomoc potrzebną w codziennym funkcjonowaniu. Jedno nie wyklucza drugiego, a połączenie obu może znacząco poprawić miesięczny budżet osoby z niepełnosprawnością. 

Pobieranie renty nie wpływa na wysokość świadczenia wspierającego. Odwrotna zależność też nie zachodzi – świadczenie wspierające nie obniży przyznanej renty. Oba świadczenia wypłacane są niezależnie od siebie.

Ile wynosi świadczenie wspierające?

Wysokość świadczenia zależy od liczby punktów przyznanych przez WZON. Im wyższy wynik, tym wyższe świadczenie – liczone jako procent renty socjalnej. Od marca 2026 r., po waloryzacji, kwoty kształtują się następująco: 

• 70-74 punkty (40% renty socjalnej) to 752 zł miesięcznie,
• 75-79 punktów (60% renty socjalnej) to 1128 zł miesięcznie,
• 80-84 punkty (80% renty socjalnej) to 1504 zł miesięcznie,
• 85-89 punktów (120% renty socjalnej) to 2255 zł miesięcznie,
• 90-94 punkty (180% renty socjalnej) to 3383 zł miesięcznie,
• 95-100 punktów (220% renty socjalnej) to 4134 zł miesięcznie.

Kwota rośnie automatycznie przy każdej marcowej waloryzacji renty socjalnej – nie trzeba składać żadnego dodatkowego wniosku.

Jak uzyskać świadczenie wspierające?

Droga do świadczenia wspierającego prowadzi przez dwa etapy. Pierwszy to uzyskanie decyzji WZON ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Drugi to złożenie wniosku o świadczenie wspierające do ZUS. 

Na pierwszym etapie należy wypełnić formularz PPW (wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia) oraz kwestionariusz samooceny PPW-K. W kwestionariuszu należy opisać trudności napotykane przy 32 codziennych czynnościach – myciu, ubieraniu, gotowaniu, wychodzeniu z domu i wielu innych. Do wypełnionego wniosku trzeba dołączyć kopię aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności. Wniosek można złożyć w WZON lub PZON osobiście, pocztą lub elektronicznie przez portal Emp@tia. Na posiedzenie komisji czeka się zwykle do 3 miesięcy. 

Podczas posiedzenia komisja ocenia poziom samodzielności osoby z niepełnosprawnością i wydaje decyzję z liczbą punktów. Po uzyskaniu co najmniej 70 punktów można przejść do drugiego etapu. 

Wniosek o świadczenie wspierające do ZUS – na co uważać?

Wniosek o świadczenie wspierające do ZUS składa się wyłącznie elektronicznie – przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS), portal Emp@tia lub bankowość elektroniczną wybranych banków. Nie ma możliwości złożenia go w wersji papierowej ani wysłania pocztą. Do logowania potrzebny jest profil zaufany, e-dowód lub kwalifikowany podpis elektroniczny. 

We wniosku należy podać numer decyzji WZON i numer konta bankowego. ZUS ma 30 dni na rozpatrzenie kompletnego wniosku. Po pozytywnej decyzji świadczenie wspierające trafia co miesiąc na wskazane konto. 

Jest jednak jeden termin, którego absolutnie nie wolno przegapić. Jeśli wniosek zostanie złożony do ZUS w ciągu 3 miesięcy od wydania decyzji WZON, świadczenie zostanie wyrównane wstecz – od daty złożenia wniosku do WZON. W przypadku spóźnienia o choćby jeden dzień prawo do całego wyrównania za ten okres przepada. Termin nie podlega przywróceniu.

Uwaga: wpływ na świadczenie uzupełniające (500+ dla niepełnosprawnych)

Jeśli osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, zwane potocznie 500+ dla niepełnosprawnych, należy koniecznie sprawdzić, jak wpłynie na nie przyznanie świadczenia wspierającego. 

Świadczenie wspierające jest wliczane do limitu dochodowego, który decyduje o prawie do świadczenia uzupełniającego i jego wysokości. W niektórych przypadkach może oznaczać obniżenie lub utratę 500+. Przed złożeniem wniosku warto to dokładnie przeliczyć.