Masz orzeczenie o niepełnosprawności, zmagasz się z długami i zastanawiasz się, czy ogłoszenie upadłości konsumenckiej wpłynie na Twoje świadczenie wspierające? To pytanie zadaje sobie coraz więcej osób – i dobrze, że je zadają. Odpowiedź jest dobra: świadczenie wspierające jest chronione przed syndykiem. Zanim jednak podejmiesz jakąkolwiek decyzję, warto zrozumieć, jak działa to wsparcie, ile możesz dostać i dlaczego syndyk nie ma do niego dostępu.
Czym jest świadczenie wspierające i kto może je otrzymać?
Świadczenie wspierające to stosunkowo nowe rozwiązanie w polskim systemie wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Zostało wprowadzone 1 stycznia 2024 roku i jest przeznaczone wyłącznie dla pełnoletnich osób z niepełnosprawnościami. W odróżnieniu od wcześniejszych form wsparcia, trafia ono bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością – nie do opiekuna.
Żeby je otrzymać, trzeba przejść ocenę w Wojewódzkim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON). To właśnie ten organ przyznaje odpowiednią liczbę punktów – od 0 do 100 – które decydują zarówno o tym, czy świadczenie w ogóle przysługuje, jak i o jego wysokości. Próg uprawniający do świadczenia wynosi dziś 70 punktów.
Warto wiedzieć, że próg wejścia był stopniowo obniżany. W 2024 roku ze świadczenia korzystały osoby z wynikiem od 87 punktów, w 2025 roku próg obniżył się do 78 punktów, a od 1 stycznia 2026 roku świadczenie wspierające ZUS wypłaca już od poziomu 70 punktów.
Ile wynosi świadczenie wspierające w 2026 roku?
Wysokość świadczenia zależy od liczby przyznanych punktów. Podstawą wyliczeń jest renta socjalna, która od marca 2026 roku wynosi 1 978,49 zł brutto.
Aktualne kwoty świadczenia kształtują się następująco:
- 70–74 punkty: 40% renty socjalnej, czyli około 792 zł miesięcznie
- 75–79 punktów: 60%, czyli około 1 188 zł
- 80–84 punkty: 80%, czyli około 1 583 zł
- 85–89 punktów: 120%, czyli około 2 375 zł
- 90–94 punkty: 180%, czyli około 3 562 zł
- 95–100 punktów: 220%, czyli około 4 353 zł
Świadczenie rośnie automatycznie wraz z coroczną waloryzacją renty socjalnej, która odbywa się 1 marca każdego roku. Nie trzeba składać żadnych dodatkowych wniosków, żeby skorzystać z podwyżki. Co istotne – świadczenie jest całkowicie zwolnione z podatku dochodowego i przysługuje bez względu na dochody osoby z niepełnosprawnością.
Jak uzyskać świadczenie wspierające – krok po kroku
Procedura składa się z dwóch etapów.
Pierwszy to złożenie wniosku do WZON o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Razem z wnioskiem składa się kwestionariusz samooceny trudności w wykonywaniu codziennych czynności. Na tej podstawie komisja przyznaje odpowiednią liczbę punktów i wydaje decyzję.
Drugi etap to wniosek o świadczenie wspierające do ZUS. Składa się go wyłącznie elektronicznie – przez PUE ZUS, portal Empatia lub bankowość elektroniczną. Nie ma możliwości złożenia wniosku w wersji papierowej.
Bardzo ważny jest termin. Jeśli wniosek do ZUS trafi najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od wydania decyzji WZON, świadczenie będzie wypłacane wstecz – od miesiąca złożenia wniosku do WZON. Opóźnienie choćby o jeden dzień oznacza utratę prawa do wyrównania za wcześniejszy okres.
Upadłość konsumencka a świadczenie wspierające – czy syndyk może je zabrać?
To pytanie pojawia się coraz częściej. Osoba z niepełnosprawnością może mieć długi – wynikające choćby z kosztów leczenia, rehabilitacji czy zwykłych trudności życiowych. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej to dla wielu jedyna droga do oddłużenia. Czy jednak wiąże się z utratą świadczenia wspierającego?
Nie. Ustawa o świadczeniu wspierającym wprost stanowi, że świadczenie jest wolne od egzekucji – co oznacza, że komornik nie może go zająć. Konsekwencja jest prosta: skoro komornik nie może zająć świadczenia, syndyk prowadzący postępowanie upadłościowe tym bardziej nie może go włączyć do masy upadłościowej.
Zgodnie z prawem, wyłączone są spod zajęcia świadczenia przyznane w celu zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych. Świadczenie wspierające mieści się dokładnie w tej kategorii – podobnie jak zasiłki rodzinne, świadczenia z pomocy społecznej czy zasiłek pielęgnacyjny.
Co to oznacza w praktyce?
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie odbiera prawa do świadczenia wspierającego. Możesz jednocześnie być objęty postępowaniem upadłościowym, realizować plan spłaty wierzycieli i pobierać świadczenie w pełnej wysokości. Syndyk nie zaliczy go do Twojego dochodu i nie skieruje na spłatę długów.
Co więcej – wniosek o świadczenie wspierające możesz złożyć nawet w trakcie trwającego postępowania upadłościowego. Żaden przepis tego nie wyklucza.
Warto jednak pamiętać, że upadłość konsumencka i postępowanie przed WZON to dwie niezależne procedury. Każda ma swoje terminy, dokumenty i właściwe organy. Jeśli zależy Ci na sprawnym przeprowadzeniu obu, dobrze zadbać o wsparcie specjalistów na każdym etapie.
Wniosek o świadczenie wspierające w trakcie upadłości – na co uważać?
Samo złożenie wniosku o świadczenie wspierające nie jest skomplikowane, ale terminy mają tu zasadnicze znaczenie. Jeśli decyzja WZON już leży w szufladzie, a minęły ponad 3 miesiące od jej wydania – tracisz prawo do wyrównania za wcześniejszy okres. Tego terminu nie można przywrócić.
Dlatego warto działać niezwłocznie – niezależnie od tego, czy równolegle toczy się postępowanie upadłościowe. Samo świadczenie i tak pozostaje chronione przed syndykiem.
Czy świadczenie wspierające wchodzi do masy upadłościowej?
Nie. Ustawa o świadczeniu wspierającym wyłącza je spod egzekucji, co oznacza, że syndyk nie może go zająć ani włączyć do masy upadłościowej. Osoba z niepełnosprawnością zachowuje prawo do świadczenia w pełnej wysokości przez cały czas trwania postępowania upadłościowego.
Ile wynosi świadczenie wspierające i od czego zależy jego wysokość?
Wysokość zależy od liczby punktów przyznanych przez WZON. Przy 70–74 punktach to około 792 zł miesięcznie, przy najwyższym progu (95–100 punktów) – ponad 4 300 zł. Podstawą wyliczeń jest aktualna renta socjalna, waloryzowana co roku 1 marca.
Jak złożyć wniosek o świadczenie wspierające?
Najpierw trzeba złożyć wniosek do WZON o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Po uzyskaniu decyzji przyznającej co najmniej 70 punktów składa się wniosek elektronicznie do ZUS – przez PUE ZUS, portal Empatia lub bankowość elektroniczną. Warto zrobić to w ciągu 3 miesięcy od wydania decyzji WZON, bo tylko wtedy przysługuje wyrównanie za wcześniejszy okres.
Artykuł ma charakter informacyjny. Indywidualną ocenę szans i przygotowanie do postępowania przed WZON warto skonsultować ze specjalistą.