Wiele osób ubiegających się o świadczenie wspierające nie zdaje sobie sprawy, że cały proces wymaga złożenia nie jednego, ale dwóch odrębnych wniosków – do dwóch różnych instytucji. Pierwszy trafia do WZON, drugi – do ZUS. Jeśli pomylisz kolejność albo nie złożysz któregoś z nich, świadczenie nie zostanie przyznane. Sprawdź, jak uzyskać świadczenie wspierające i czym dokładnie różni się wniosek PPW od wniosku SWN.
Co to jest świadczenie wspierające?
Świadczenie wspierające to forma finansowej pomocy skierowanej do dorosłych osób z niepełnosprawnościami. W odróżnieniu od świadczenia pielęgnacyjnego – które trafia do opiekuna – jest ono wypłacane bezpośrednio osobie z niepełnosprawnością, na jej konto bankowe. Ona sama decyduje, na co je przeznacza: na opłacenie pomocy, rehabilitacji, sprzętów czy codziennego wsparcia. Sama procedura składa się z dwóch etapów.
Krok pierwszy: wniosek PPW do WZON
Pierwszym dokumentem jest formularz PPW, czyli wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Składa się go do Wojewódzkiego lub Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON lub PZON). Do wniosku obowiązkowo dołącza się kopię orzeczenia o niepełnosprawności oraz wypełniony kwestionariusz samooceny PPW-K, w którym opisujesz swoje trudności w wykonywaniu 32 konkretnych czynności dnia codziennego.
Wniosek PPW można złożyć na trzy sposoby: osobiście w siedzibie zespołu orzekającego, pocztą tradycyjną lub elektronicznie przez portal Emp@tia. To istotna różnica w porównaniu z etapem drugim, który już tej elastyczności nie daje.
Po złożeniu wniosku czeka się na wezwanie na posiedzenie komisji, podczas którego oceniony zostanie poziom funkcjonowania osoby ubiegającej się o świadczenie wspierające. Ocena zostanie określona w punktach (0-100), a od ich ostatecznej liczby zależy wysokość wsparcia finansowego.
Co liczy się najbardziej w kwestionariuszu PPW-K?
Z doświadczenia w prowadzeniu spraw o świadczenie wspierające wynika, że największy wpływ na wynik mają dwie sekcje kwestionariusza: sekcja dotycząca mobilności i poruszania się oraz sekcja opisująca samoobsługę i higienę. Właśnie tam komisja patrzy najuważniej. Jeśli potrzebujesz fizycznej pomocy przy myciu, ubieraniu czy przemieszczaniu się – opisz to możliwie szczegółowo, bo te informacje w największym stopniu budują punktację.
Świadczenie wspierające – punkty i progi dostępu
Wynik oceny wyrażony jest w skali od 0 do 100 punktów. Im wyższy wynik, tym więcej punktów potrzeby wsparcia – i tym wyższe świadczenie. Progi dostępu do świadczenia są stopniowo obniżane:
- od 1 stycznia 2024 roku świadczenie przysługuje od 87 punktów,
- od 1 stycznia 2025 roku próg wynosi 78 punktów,
- od 1 stycznia 2026 roku próg spada do 70 punktów.
Decyzja WZON zachowuje ważność przez czas w niej wskazany – maksymalnie przez 7 lat.
Krok drugi: wniosek SWN do ZUS
Gdy masz już decyzję WZON z wystarczającą liczbą punktów, czas na wniosek SWN – wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego, składany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Tu zaczyna się kluczowa różnica w stosunku do etapu pierwszego: wniosku SWN nie można złożyć papierowo. Nie wyślesz go pocztą ani nie złożysz w okienku ZUS. Jedyna dopuszczalna forma to złożenie elektroniczne – przez platformę PUE ZUS, portal Emp@tia albo bankowość elektroniczną wybranych banków. Do uwierzytelnienia potrzebny jest profil zaufany, e-dowód lub kwalifikowany podpis elektroniczny.
We wniosku SWN podaje się numer decyzji WZON oraz numer rachunku bankowego, na który ma trafiać świadczenie wspierające. ZUS rozpatruje wniosek i – jeśli wszystkie warunki są spełnione – rozpoczyna wypłaty.
Czy decyzja WZON może być zaniżona?
Tak, i zdarza się to częściej, niż mogłoby się wydawać. Komisje orzekające popełniają błędy – nieprawidłowo oceniają zakres czynności lub błędnie kalibrują poszczególne obszary oceny. Od decyzji WZON przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Jeśli punktacja wydaje się zaniżona w stosunku do rzeczywistego stanu funkcjonowania, warto z tej możliwości skorzystać.
Jak uzyskać świadczenie wspierające – dwie instytucje, dwa etapy
Cały proces wygląda następująco: najpierw wniosek PPW do WZON, a następnie – o ile wynik jest wystarczający – wniosek SWN do ZUS. Bez prawomocnej decyzji WZON wniosek do ZUS jest bezskuteczny. To dwa odrębne dokumenty, dwie odrębne instytucje i dwa różne sposoby składania. Wiedząc o tym z wyprzedzeniem, można zaplanować cały proces i uniknąć niepotrzebnych opóźnień.
Jeśli chcesz mieć pewność, że oba wnioski są złożone prawidłowo i w optymalnym czasie, warto skorzystać z pomocy specjalistów. Votum Wsparcie przygotowuje i składa oba wnioski w imieniu klienta, a po otrzymaniu decyzji WZON analizuje jej prawidłowość – i w razie potrzeby rekomenduje złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie.
Czym różni się wniosek PPW od wniosku SWN?
Wniosek PPW składa się do WZON – to wniosek o ocenę poziomu potrzeby wsparcia, w wyniku której otrzymujesz decyzję z liczbą punktów. Wniosek SWN składa się dopiero po tej decyzji – trafia do ZUS i uruchamia wypłatę świadczenia wspierającego. Są to dwa odrębne dokumenty, dwie różne instytucje i dwa kolejne etapy tego samego procesu.
Jak złożyć wniosek o świadczenie wspierające do ZUS?
Wniosek SWN do ZUS można złożyć wyłącznie elektronicznie – przez PUE ZUS, portal Emp@tia lub bankowość elektroniczną. Złożenie papierowe ani wizyta w placówce ZUS nie są możliwe. Do logowania potrzebny jest profil zaufany, e-dowód lub kwalifikowany podpis elektroniczny.