Wielu opiekunów osób z niepełnosprawnością zadaje sobie pytanie, czy to oni mogą ubiegać się o świadczenie wspierające. Odpowiedź brzmi: nie. Świadczenie wspierające przysługuje bezpośrednio osobie z niepełnosprawnością, która spełnia określone kryteria oceny funkcjonalnej. To ona samodzielnie decyduje o formie wsparcia i może przeznaczyć otrzymane środki na pomoc ze strony rodziny, opiekunów czy profesjonalnych asystentów.
Co to jest świadczenie wspierające, komu dokładnie przysługuje i jak je uzyskać?
Świadczenie wspierające to pieniężne wsparcie dla pełnoletnich osób z niepełnosprawnością, które potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Kluczem do jego otrzymania jest pozytywna ocena przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON).
Aby otrzymać świadczenie wspierające, trzeba jednocześnie spełnić kilka warunków. Przede wszystkim należy mieć ukończone 18 lat oraz posiadać decyzję WZON, ustalającą poziom potrzeby wsparcia na co najmniej 70 punktów w skali od 0 do 100. Dodatkowo osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia musi zamieszkiwać na terytorium Polski, państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Istotne jest również, że nie może przebywać w instytucji zapewniającej całodobową opiekę, takiej jak dom pomocy społecznej czy zakład opiekuńczo-leczniczy.
Warto podkreślić, że świadczenie wspierające przysługuje niezależnie od dochodu osoby z niepełnosprawnością i jej rodziny. To oznacza, że nie ma kryterium dochodowego – decyduje wyłącznie poziom punktów WZON.
Przykład: Pani Maria ma 62 lata i wymaga pomocy przy myciu, ubieraniu się oraz poruszaniu się po domu. Po ocenie funkcjonalnej WZON przyznał jej 78 punktów. Mimo że mieszka z córką, która sprawuje nad nią opiekę, to właśnie pani Maria otrzymuje świadczenie wspierające ZUS, a następnie może przeznaczyć je na pokrycie kosztów opieki lub innych potrzeb związanych z niepełnosprawnością.
Ile wynosi świadczenie wspierające?
Wysokość świadczenia wspierającego zależy bezpośrednio od liczby punktów przyznanych przez WZON. Im wyższy poziom potrzeby wsparcia, tym wyższa kwota miesięcznego świadczenia. Podstawą do wyliczenia jest renta socjalna, która od 1 marca 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto.
Przyznane punkty przekładają się na następujące kwoty miesięczne w 2026 roku:
- 70-74 punkty: 40% renty socjalnej, czyli około 792 zł
- 75-79 punktów: 60% renty socjalnej, czyli około 1188 zł
- 80-84 punkty: 80% renty socjalnej, czyli około 1583 zł
- 85-89 punktów: 120% renty socjalnej, czyli około 2375 zł
- 90-94 punkty: 180% renty socjalnej, czyli około 3562 zł
- 95-100 punktów: 220% renty socjalnej, czyli około 4353 zł
Kwoty te podlegają w marcu corocznej waloryzacji, co oznacza, że wraz ze wzrostem renty socjalnej rosną również wypłaty świadczenia wspierającego. Warto pamiętać, że każdy punkt ma znaczenie – różnica między 74 a 75 punktami to prawie 400 złotych więcej miesięcznie!
Jak uzyskać świadczenie wspierające?
Proces uzyskania świadczenia wspierającego składa się z dwóch etapów. Pierwszy to złożenie wniosku do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) wraz z kwestionariuszem samooceny. WZON ocenia funkcjonowanie osoby w różnych obszarach życia, takich jak poruszanie się, samoobsługa, komunikowanie się czy kontrolowanie zachowania.
Po otrzymaniu decyzji WZON z wynikiem co najmniej 70 punktów, można przejść do drugiego etapu. To właśnie wtedy składa się wniosek o świadczenie wspierające do ZUS. Wniosek można złożyć wyłącznie w formie elektronicznej przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS), portal Empatia lub bankowość elektroniczną. Do złożenia wniosku potrzebny jest profil zaufany, e-dowód lub kwalifikowany podpis elektroniczny. ZUS rozpatruje wniosek zazwyczaj w ciągu 30 dni. Po pozytywnym rozpatrzeniu wydaje decyzję o przyznaniu świadczenia i rozpoczyna jego comiesięczną wypłatę na wskazany rachunek bankowy. Cały proces, od złożenia wniosku do WZON do pierwszej wypłaty, może zająć kilka, a nawet kilkanaście miesięcy, dlatego warto jak najszybciej rozpocząć procedurę.
Świadczenie wspierające a świadczenie pielęgnacyjne
Wiele osób zastanawia się, czy można jednocześnie pobierać świadczenie pielęgnacyjne i świadczenie wspierające. Niestety, te dwa świadczenia wzajemnie się wykluczają. Gdy osoba z niepełnosprawnością otrzyma świadczenie wspierające, wypłata świadczenia pielęgnacyjnego dla jej opiekuna zostaje automatycznie wstrzymana.
Przed złożeniem wniosku warto porównać wysokość obu świadczeń i wspólnie zadecydować, która forma wsparcia będzie korzystniejsza dla domowego budżetu.
Wniosek o świadczenie wspierające – na co zwrócić uwagę?
Składając wniosek o świadczenie wspierające do ZUS, warto dopilnować kilku kwestii. Po pierwsze, wniosek musi być kompletny – należy podać numer decyzji WZON ustalającej poziom potrzeby wsparcia oraz wskazać numer rachunku bankowego do wypłaty świadczenia. Po drugie, trzeba mieć aktywny profil zaufany lub inny środek identyfikacji elektronicznej.
Co istotne, osoby mieszkające we własnym domu i korzystające z pomocy prywatnie zatrudnionej opiekunki nie tracą prawa do świadczenia. Wykluczenie dotyczy wyłącznie pobytu w instytucjach całodobowych, a nie korzystania z opieki w miejscu zamieszkania.
Świadczenie wspierające można przeznaczyć m.in. na pokrycie kosztów takiej opieki. Osoba niepodejmująca zatrudnienia ze względu na opiekę nad osobą pobierającą świadczenie wspierające może również złożyć do ZUS odrębny wniosek o objęcie ubezpieczeniami społecznymi. Ten wniosek także składa się elektronicznie przez system teleinformatyczny ZUS i musi zawierać dane opiekuna, dzień rozpoczęcia i zakończenia sprawowania opieki oraz oświadczenie o wspólnym zamieszkiwaniu.
Czy opiekun może otrzymać świadczenie wspierające?
Nie, świadczenie wspierające przysługuje wyłącznie osobie z niepełnosprawnością, która uzyskała decyzję WZON z wynikiem co najmniej 70 punktów. Opiekun nie może ubiegać się o to świadczenie w swoim imieniu. Osoba z niepełnosprawnością może jednak przeznaczyć otrzymane środki na pokrycie kosztów opieki sprawowanej przez rodzinę lub profesjonalnych opiekunów.
Co to jest świadczenie wspierające i czym różni się od świadczenia pielęgnacyjnego?
Świadczenie wspierające to comiesięczne wsparcie pieniężne dla pełnoletniej osoby z niepełnosprawnością ocenionej przez WZON na minimum 70 punktów. Wypłaca je ZUS bezpośrednio osobie wymagającej wsparcia. Świadczenie pielęgnacyjne natomiast przysługuje opiekunowi, który zrezygnował z pracy, aby opiekować się osobą niepełnosprawną. Te dwa świadczenia wzajemnie się wykluczają – można pobierać tylko jedno z nich.