Wyobraź sobie, że codzienne, proste dla innych czynności kosztują Cię ogrom wysiłku. Wstanie z łóżka, zrobienie herbaty, dojście do łazienki – wszystko wymaga pomocy drugiej osoby. Jeśli tak wygląda rzeczywistość Twoja albo kogoś z Twoich bliskich, świadczenie wspierające może znacząco odciążyć Twój budżet, ułatwiając pokrycie codziennych kosztów opieki. W tym artykule znajdziesz najważniejsze informacje na temat tej formy wsparcia finansowego, przeczytasz o warunkach, które należy spełnić, wysokości świadczenia oraz procedurach krok po kroku.
Czym jest świadczenie wspierające?
Świadczenie wspierające to rodzaj bezpośredniego wsparcia finansowego dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Jego celem jest zmniejszenie barier wynikających ze stanu zdrowia, które utrudniają codzienną aktywność, pracę czy niezależne życie. Jeśli potrzebujesz pomocy w codziennych czynnościach masz prawo do ubiegania się o świadczenie wspierające, nawet jeśli ktoś w rodzinie dobrze zarabia lub masz już przyznane inne świadczenia.
Komu przysługuje świadczenie wspierające?
Przyznanie świadczenia wspierającego zależy od równoczesnego spełnienia kilku wymogów. Dedykowane jest osobom pełnoletnim, wnioskodawca musi zatem mieć ukończone 18 lat. Mogą się o nie ubiegać obywatele Polski, pozostałych państw UE oraz pozostałe osoby legalnie przebywające w Polsce – warunkiem jest mieszkanie na stałe na terytorium naszego kraju.
Istotnym kryterium jest także wynik oceny dokonanej przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON). Od 2026 roku świadczenie wspierające przysługuje osobom, które uzyskały co najmniej 70 punktów. Te punkty to odpowiedź na pytanie: na ile jesteś samodzielny w codziennym życiu. Nie chodzi więc wyłącznie o nazwę choroby czy stopień niepełnosprawności, ale o to, jak faktycznie funkcjonujesz.
Świadczenie wspierające a punkty WZON – co jest oceniane?
Warto pamiętać, że samo orzeczenie o niepełnosprawności to dopiero początek – nie gwarantuje ono automatycznie otrzymania środków. Niezbędna jest nowa, odrębna decyzja wydawana przez WZON, która określi Twój poziom potrzeby wsparcia w konkretnych punktach.
Co istotne, podczas badania komisja nie skupia się na analizie dokumentacji medycznej. Zamiast pytać o diagnozy, eksperci przyglądają się Twojej codzienności. Paść mogą pytania, takie jak:
- Czy samodzielnie wstajesz i dbasz o higienę?
- Czy potrafisz bez asysty przygotować posiłek lub wyjść do lekarza?
- Czy kontrolujesz przyjmowanie leków?
- Czy potrzebujesz stałej obecności drugiej osoby?
Na podstawie odpowiedzi na powyższe pytania komisja przyznaje Ci punktację. Im większy wpływ barier zdrowotnych na Twoją niezależność i samodzielność, tym wyższa liczba punktów, a tym samym kwota świadczenia. Pamiętaj, że jeśli nie zgadzasz się z decyzją WZON, masz 14 dni na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ile wynosi świadczenie wspierające?
Wysokość świadczenia wspierającego zależy od liczby przyznanych punktów oraz od aktualnej stawki renty socjalnej. Kwota świadczenia wspierającego wynosi od 40% do 220% renty socjalnej, która ulega waloryzacji. W praktyce oznacza to, że osoba z relatywnie niższą, ale wciąż istotną potrzebą wsparcia otrzyma niższą kwotę, a osoba z bardzo wysokim poziomem niesamodzielności, wymagająca stałej pomocy w niemal każdej czynności, może otrzymać świadczenie w maksymalnej wysokości.
Co ważne, świadczenie wspierające można łączyć z innymi formami wsparcia finansowego, takimi jak zasiłek pielęgnacyjny, renta czy emerytura. Nie jest to kwota „zamiast”, lecz dodatkowe wsparcie – oczywiście pod warunkiem spełnienia kryteriów niesamodzielności.
Jak uzyskać świadczenie wspierające – krok po kroku
Procedura przyznania świadczenia wspierającego składa się z dwóch etapów. Pierwszym jest uzyskanie decyzji WZON określającej poziom potrzeby wsparcia w punktach. Na tym etapie składasz wniosek do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności wraz z wypełnionym kwestionariuszem samooceny. Stawiasz się na komisji, podczas której zespół ocenia Twoje funkcjonowanie, a następnie otrzymujesz decyzję z liczbą punktów.
Po otrzymaniu decyzji WZON, możesz przejść do drugiego etapu, czyli złożyć wniosek o świadczenie wspierające do ZUS. Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie przez PUE ZUS, portal Emp@tia lub za pośrednictwem bankowości elektronicznej. Po pozytywnej weryfikacji ZUS zaczyna wypłatę świadczenia wspierającego na wskazane konto.
Sprawdź, czy świadczenie wspierające jest dla Ciebie
Warto zainteresować się świadczeniem wspierającym w każdym przypadku, gdy niepełnosprawność narzuca bariery w samodzielnym życiu. Jeśli Twój dzień zaczyna się i kończy od niezbędnej pomocy bliskich, te środki mają za zadanie ułatwić Wam tę wspólną drogę.
Przyjrzyj się swojej codzienności. Wniosek warto złożyć zwłaszcza wtedy, gdy:
- proste czynności, takie jak dbanie o higienę, ubieranie się czy przygotowanie posiłku, są poza Twoim zasięgiem bez wsparcia innych,
- poruszasz się na wózku i wymagasz asekuracji przy przesiadaniu się lub pokonywaniu barier poza domem,
- stan zdrowia wymaga stałego nadzoru, a obecność opiekuna jest niezbędna przez większość doby, by zapewnić Ci bezpieczeństwo,
- wyjście do lekarza lub urzędu jest niemożliwe bez asysty drugiej osoby.
Jeśli choć jeden z tych opisów pasuje do Twojej rzeczywistości lub życia kogoś Ci bliskiego, świadczenie wspierające prawdopodobnie jest rozwiązaniem stworzonym właśnie dla Was.
Czy do świadczenia wspierającego jest kryterium dochodowe?
Nie. Świadczenie wspierające nie jest uzależnione od wysokości dochodu Twojego ani Twojej rodziny. Liczy się wyłącznie poziom niesamodzielności oceniony przez WZON i liczba uzyskanych punktów.
Czy mogę pobierać świadczenie wspierające razem z rentą lub emeryturą?
Tak. Świadczenie wspierające możesz łączyć z innymi świadczeniami, takimi jak renta, renta socjalna czy emerytura, o ile spełniasz warunki do ich otrzymywania oraz uzyskasz odpowiednią liczbę punktów w decyzji WZON.
Co zrobić, jeśli nie zgadzam się z liczbą punktów przyznanych przez WZON?
Masz 14 dni od doręczenia decyzji na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Warto wtedy dokładnie opisać, z jakimi czynnościami sobie nie radzisz i jakie wsparcie jest Ci potrzebne.