Decyzja WZON a świadczenie wspierające – czy można się od niej odwołać?

Otrzymałeś decyzję WZON i liczba punktów jest niższa, niż się spodziewałeś? ZUS odmawia wypłaty świadczenia wspierającego, bo nie przekraczasz wymaganego progu? Nie jesteś w takiej sytuacji sam. Nowy system oceny poziomu potrzeby wsparcia budzi wiele wątpliwości, a błędna lub niepełna ocena może mieć realny wpływ na Twoje finanse i codzienne życie. Sprawdź, jak krok po kroku możesz zakwestionować decyzję WZON.

Decyzja WZON a świadczenie wspierające – dlaczego punkty są tak ważne?

Świadczenie wspierające to nowe wsparcie finansowe dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Jest niezależne od dochodu, ale ściśle zależy od oceny WZON. To właśnie Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności ustala liczbę punktów „poziomu potrzeby wsparcia”.

Od liczby punktów zależy, czy w ogóle możesz złożyć wniosek o świadczenie wspierające, od kiedy nabędziesz prawo do świadczenia oraz ile pieniędzy faktycznie otrzymasz. Jeśli WZON przyzna Ci np. 73 punkty zamiast oczekiwanych 80, świadczenie będzie niższe. Jeśli ocena zatrzyma się poniżej 70 punktów – ZUS świadczenie wspierające w ogóle odrzuci, nawet gdy faktycznie potrzebujesz stałej pomocy.

Ścieżka odwoławcza – od WZON do sądu

Od decyzji WZON (Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności) w sprawie świadczenia wspierającego możesz się odwołać w dwóch etapach. Pierwszym z nich jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. To środek zaskarżenia decyzji WZON dotyczącej ustalonego poziomu potrzeby wsparcia.

Składa się go wtedy, gdy osoba niepełnosprawna (lub jej przedstawiciel) nie zgadza się z wydaną decyzją – na przykład uważa, że przyznany poziom potrzeby wsparcia jest zbyt niski w stosunku do rzeczywistych ograniczeń i potrzeb w codziennym funkcjonowaniu. Termin złożenia wniosku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Wniosek składa się do WZON, który wydał decyzję.

Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych

Jeśli decyzja WZON po ponownym rozpatrzeniu nadal jest dla Ciebie niekorzystna lub jeśli zdecydujesz się od razu na drogę sądową, kolejnym krokiem jest odwołanie. Na złożenie odwołania masz 30 dni. Sąd bada w szczególności, czy postępowanie przed WZON było przeprowadzone prawidłowo, czy decyzja została wystarczająco uzasadniona oraz czy nie naruszono przepisów dotyczących oceny potrzeby wsparcia. To rozwiązanie sprawdza się zwłaszcza wtedy, gdy widoczne są błędy proceduralne – pominięto ważne dowody lub nie przeprowadzono pełnego badania.

Kiedy warto rozważyć złożenie wniosku do WZON o ponowne rozpatrzenie sprawy?

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy warto rozważyć, gdy otrzymana decyzja nie odzwierciedla rzeczywistego stanu Twojego zdrowia i poziomu potrzeby wsparcia.
Najważniejsze sytuacje uzasadniające złożenie wniosku:

• Niezgodność z ustalonym poziomem potrzeby wsparcia. Jeśli zostałeś zakwalifikowany do niższego poziomu niż oczekiwałeś, a Twoje codzienne funkcjonowanie jest znacznie bardziej ograniczone, warto złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie.
• Pominięcie istotnych problemów zdrowotnych. Gdy zespół skupił się tylko na jednej chorobie, pomijając inne istotne schorzenia (neurologiczne, psychiczne, kardiologiczne) lub nie uwzględnił realnych trudności w samoobsłudze, poruszaniu się czy komunikacji.
• Pogorszenie stanu zdrowia. Od wydania decyzji nastąpiło istotne pogorszenie, które wpływa na Twoją samodzielność, mobilność czy zdolność do życia społecznego.
• Rozbieżności w dokumentacji. Orzeczenie zawiera stwierdzenia niezgodne z rzeczywistością (np. opisuje Cię jako osobę samodzielną, gdy wymagasz stałej pomocy).

Co z wnioskiem o świadczenie wspierające w ZUS podczas sporu z WZON?

ZUS przyznaje świadczenie wspierające wyłącznie na podstawie prawomocnej decyzji WZON. Jeżeli nie zgadzasz się z liczbą punktów, ale decyzja jest już ostateczna – możesz mimo to złożyć do ZUS wniosek o świadczenie wspierające i zobaczyć, czy spełniasz kryteria. Jesteś w trakcie ponownego rozpatrywania wniosku? ZUS będzie musiał poczekać na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ jego decyzja zależy od tego, ile punktów ostatecznie otrzymasz.

Nie zgadzasz się z decyzją WZON? Nie rezygnuj z działania

Niewłaściwa liczba punktów od WZON może oznaczać niższe świadczenie wspierające, brak prawa do świadczenia w ogóle oraz większe obciążenie finansowe dla rodziny i opiekunów. Dlatego nie warto odkładać sprawy „na później”.
Sprawdź, co dokładnie zapisano w decyzji, oceń, czy opis odpowiada Twojej codzienności i – jeśli czujesz, że jest inaczej – skorzystaj z przysługującej Ci ścieżki odwoławczej. Pamiętaj, że świadczenie wspierające dla kogo zostało stworzone? Właśnie dla Ciebie – osoby, która na co dzień potrzebuje wsparcia w codziennych czynnościach.