Świadczenie wspierające to nowe wsparcie finansowe dla osób z niepełnosprawnościami. Aby je uzyskać, trzeba przejść przez dwa kluczowe etapy – najpierw uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, którą wydaje Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON), następnie złożyć wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie świadczenia wspierającego. Jak wygląda ta droga krok po kroku i na co zwrócić uwagę, by cały proces przebiegł sprawnie?
Czym jest świadczenie wspierające?
Świadczenie wspierające to miesięczne wsparcie finansowe dla osób z niepełnosprawnościami, które potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Jego wysokość zależy od poziomu potrzeby wsparcia, ustalonego przez komisję orzekającą. To nie jednorazowa wypłata, lecz regularne świadczenie, które ma pokryć koszty związane z ograniczoną samodzielnością.
Warto podkreślić, że świadczenie przysługuje osobom pełnoletnim z orzeczeniem o niepełnosprawności. Obejmuje ono różne poziomy wsparcia – od podstawowego, gdy osoba potrzebuje pomocy w niektórych czynnościach, po najwyższy, gdy wymaga całodobowej opieki. Im wyższy poziom potrzeby wsparcia, tym wyższe świadczenie.
Orzeczenie WZON – podstawa do dalszych działań
Pierwszym krokiem do uzyskania świadczenia wspierającego jest wizyta w Wojewódzkim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności. To tam specjalna komisja ocenia stan zdrowia, stopień niepełnosprawności oraz poziom potrzeby wsparcia. Bez tego orzeczenia nie ma szans na świadczenie z ZUS. Komisja ocenia, w jakim zakresie osoba potrzebuje pomocy w codziennych czynnościach – czy potrafi samodzielnie się poruszać, ubierać, przygotowywać posiłki, czy też wymaga stałego wsparcia opiekuna. Na tej podstawie ustalany jest poziom potrzeby wsparcia. Poziom potrzeby wsparcia to kluczowa informacja. Decyduje nie tylko o tym, czy świadczenie w ogóle zostanie przyznane, ale również o jego wysokości.
Jak przygotować się do komisji w WZON?
Przygotuj się na pytania związane z Twoim codziennym funkcjonowaniem, np. z jakimi trudnościami się mierzysz, jak choroba wpływa na Twoje poruszanie się, komunikację, samoobsługę. Członkowie komisji ustalający poziom potrzeby wsparcia nie analizują dokumentacji medycznej, czy wyników badań, lecz koncentrują się na funkcjonowaniu w życiu codziennym: czy jesteś w stanie samodzielnie się ubrać, przygotować posiłek, skorzystać z łazienki, czy też potrzebujesz pomocy innej osoby lub odpowiednich sprzętów.
Wniosek do ZUS – formalne przyznanie świadczenia
Po uzyskaniu orzeczenia z WZON przychodzi czas na drugi etap – złożenie wniosku w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. ZUS na podstawie orzeczenia przyznaje świadczenie wspierające i ustala jego wysokość. Wniosek o świadczenie wspierające składa się wyłącznie elektronicznie przez platformę PUE ZUS, portal Emp@tia lub przez bankowość elektroniczną.
Jeżeli złożysz wniosek przez bank albo portal Emp@tia, ale nie masz profilu na PUE ZUS, wówczas ZUS założy taki profil na podstawie danych z wniosku. Do wniosku o świadczenie wspierające nie musisz załączać decyzji wydanej przez WZON. Wystarczy podać numer decyzji WZON.
Kiedy świadczenie wspierające nie przysługuje?
Nie każdy, kto posiada orzeczenie o niepełnosprawności, automatycznie otrzyma świadczenie wspierające. Istnieją sytuacje, w których ZUS może odmówić wypłaty. Dotyczy to przede wszystkim osób, które przebywają w instytucjach zapewniających całodobową opiekę, takich jak domy pomocy społecznej – wówczas świadczenie nie przysługuje, ponieważ koszty opieki pokrywa instytucja.
Świadczenie nie przysługuje również osobom, które nie spełniają kryterium poziomu potrzeby wsparcia określonego w orzeczeniu WZON. Jeśli komisja uzna, że dana osoba nie wymaga wsparcia w stopniu uprawniającym do świadczenia, wniosek zostanie odrzucony. Dlatego kluczowe jest rzetelne przedstawienie swojej sytuacji zdrowotnej już na etapie postępowania w Wojewódzkim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności.
Na co zwrócić uwagę w całym procesie?
Proces ubiegania się o świadczenie wspierające może być skomplikowany, ale znajomość kilku zasad znacznie go ułatwi. Po pierwsze, dokładnie wypełnij wszystkie formularze i sprawdź, czy nie zabrakło żadnych ważnych informacji. Błędy formalne mogą opóźnić sprawę nawet o kilka miesięcy. Po drugie, nie zwlekaj z kolejnymi krokami. Warto jak najszybciej złożyć wniosek do ZUS. Im szybciej działasz, tym szybciej otrzymasz pierwsze świadczenie.
Świadczenie wspierające to realne wsparcie finansowe dla osób z niepełnosprawnościami. Proces jego uzyskania wymaga przejścia przez dwa etapy, ale przy odpowiednim przygotowaniu i kompletnej dokumentacji można go przejść sprawnie.
Czy mogę złożyć wniosek do ZUS przed uzyskaniem decyzji z WZON?
Nie. Wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych możesz złożyć dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji z Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Bez tej decyzji ZUS nie będzie w stanie rozpatrzyć Twojego wniosku o świadczenie wspierające. Dlatego oba etapy muszą przebiegać kolejno – najpierw ocena w WZON, potem wniosek do ZUS.
Co się stanie, jeśli stan zdrowia się pogorszy lub poprawi?
Jeśli stan zdrowia ulegnie istotnej zmianie, można wystąpić o ponowne orzeczenie do WZON. W przypadku pogorszenia, komisja może podwyższyć poziom potrzeby wsparcia, co przełoży się na wyższe świadczenie. W przypadku poprawy, ZUS może zweryfikować uprawnienie do świadczenia i odpowiednio je skorygować lub wstrzymać wypłatę.